PROKRASTYNACJA, czyli co masz zrobić dziś, zrób jutro

PROKRASTYNACJA, czyli co masz zrobić dziś, zrób jutro. Wielu z nas ma na swoim koncie takie doświadczenie. Masz do zrobienia coś ważnego, to może być stworzenie projektu w pracy, przygotowanie do istotnego egzaminu, czy zrealizowanie zlecenia. Termin jest coraz bliżej, czas Cię goni a Ty… Cóż, niestety tak się składa, że Ty akurat masz jednocześnie mnóstwo innych, równie ważnych, może nawet ważniejszych czynności do wykonania. Jesteś zmuszony zrealizować je natychmiast, a co za tym idzie odwlekasz przygotowanie projektu/naukę/pracę. Pewnego dnia orientujesz się, że zostało naprawdę mało czasu, więc zaniedbujesz swoje rozrywki, nie śpisz przez trzy doby ale ostatecznie wywiązujesz się z terminu.

Jeżeli ta historia wydaje Ci się znajoma i, w mniej lub bardziej zmienionej formie, przydarza się Tobie stosunkowo często, oznacza to, że dopadło Cię zjawisko prokrastynacji.

Według definicji prokrastynacja to patologiczna tendencja do nieustannego przekładania czynności na później ujawniająca się w różnych dziedzinach życia. Naukowcy uważają, że dotknięte tą przypadłością jest około 20 % społeczeństwa. Osobom, które doświadczają tego zjawiska niesłusznie przyczepia się często etykietkę leniwych, mało ambitnych i posiadających słabą wolę.

Możemy wyróżnić dwa typy prokrastynatorów. Aktywni odsuwają wykonanie planowanych czynności. Pod silną presją czasu wzrasta ich efektywność, kreatywność i ogólnie motywacja do realnego podejmowania działań.

Odsuwacze pasywni to, o ironio, ofiary perfekcjonizmu. Jednak związany z dążeniem do absolutnej doskonałości lęk przed porażką jest tak silny, że wolą odwlekać wykonanie zadania tak długo, aż będzie można uznać, że w tak krótkim czasie niemożliwe jest perfekcyjne zrealizowanie czynności.

Co ciekawe można uznać, że prokrastynacja aktywna ma swoje pozytywne strony. Wykazano, że osoby o takim typie pracy efektywniej wykonują zadania w trudnych i chwiejnych warunkach. Ludzie tacy łatwiej adaptują się do szeroko pojętych zmian. Dzieje się tak dlatego, że są po prostu nieprzyzwyczajone do działania zgodnie z przygotowanym planem.

Tyle z teorii, ale trzeba przyznać, że wykonywanie zadań na chwilę przed terminem naraża prokrastynujące osoby na dodatkowy stres. Jest to obciążające dla ich organizmu i po prostu męczące. Jakie kroki można podjąć, aby następnym razem wykonać swoje zadanie przed zrobieniem zakupów na najbliższy miesiąc, przystrzyżeniem trawnika zimą i wykąpaniem świnki morskiej?

Ustal swój własny termin – nie wykonania zadania, ale jego rozpoczęcia i – co ważne – ściśle go przestrzegaj.

Dziel duże czynności na małe, których wykonanie zajmuje mniej czasu i stopniowo przechodź od jednej do drugiej. Pracę rozpocznij w spokojnym i komfortowym miejscu, najlepiej pozbądź się najpopularniejszych rozpraszaczy (telefon, tablet, e-mail Facebook, Youtube itp.). Przyjmij do wiadomości, że wiele czynności trwa dłużej niż Ci się wydaje. Dlatego lepiej zacząć trochę wcześniej, niż panikować na ostatnią chwilę, że któraś część rozciągnęła się w czasie. Skoro masz problem z początkiem zadania, spróbuj go najpierw ominąć – zacznij na przykład od środka.

Przestrzeganie tych porad wymaga silnego samozaparcia i dużo samodyscypliny. Próby te mogą, jeśli nie zlikwidować, to chociaż załagodzić problem prokrastynacji i jego skutki.