Jednocześnie wyróżnione zawody są tylko przedstawieniem preferencji osoby reprezentującej dany typ, czyli pokazują, przy jakich czynnościach zawodowych dobrze by się odnajdowała. W rzeczywistości jednak zdarza się, że pod wpływem innych czynników (np. zewnętrznych – dziedziczenie rodzinnego interesu), osoba wykonuje zawód niezgodny z jej preferencjami. Skutkuje to brakiem zadowolenia, a co za tym idzie niską satysfakcją z pracy. Jednocześnie też trudno będzie osobie wykonującej zawód zupełnie nie odpowiadający jej preferencjom i predyspozycjom osobowościowym osiągnąć mistrzowski poziom wykonywanych czynności. Na niedopasowaniu cierpi więc zarówno jednostka, jak i otoczenie (klient, pracodawca, współpracownicy, a także rodzina sfrustrowanej i nieszczęśliwej osoby).
Typ realistyczny:
Umiejętności: mechaniczne, manualne, siła fizyczna, koordynacja wzrokowo-ruchowa, talenty praktyczne, przestrzeganie reguł
Wartości: zdrowy rozsądek, uczciwość, korzyści materialne uzależnione od efektów pracy, mocny charakter, odważny styl życia
Czynności: związane z aktywnością fizyczną
Samopostrzeganie: człowiek praktyczny, konserwatywny, posiadający lepsze zdolności manualne niż społeczne
Postrzeganie społeczne: wytrwały, szczery, gospodarny, polegający na sobie
Typowe zawody: elektryk, grawer, kierowca, mechanik, optyk, pilot, tokarz, tapicer i inne zawody rzemieślnicze, przetwórstwo surowców
Typ badawczy:
Umiejętności: studiowanie i pogłębianie wiedzy, naukowe, analityczne, matematyczne, łatwość wysławiania się, pisanie prac naukowych
Wartości: nauka, wiedza, wykształcenie, ekspertyzm
Czynności: intelektualne, analityczne, ukierunkowane na pokonywanie nieoczekiwanych trudności
Samopostrzeganie: osoba inteligentna, metodyczna, sceptyczna, dokładna
Postrzeganie społeczne: inteligentny, wykształcony, niezależny, introwertyk
Typowe zawody: antropolog, astronom, archeolog, biolog, chemik, filozof, geolog, geograf, fizyk, farmaceuta, matematyk, historyk, meteorolog, programista
Typ artystyczny:
Umiejętności: wyostrzone zmysły: wzrok, słuch, dotyk, inteligencja i kreatywność
Wartości: oryginalność, niezależność, idealizm, piękno
Czynności: aktywność intelektualna, twórczość muzyczna, aktorska, literacka, rzeźbiarska, plastyczna
Samopostrzeganie: osoba obdarzona wyobraźnią, otwarta na otoczenie, niezależny intelektualista
Postrzeganie społeczne: skomplikowany idealista, niezwykły, wrażliwy, twórczy, niedbały, niepraktyczny
Typowe zawody: aktor, architekt, dyrygent, dekorator wnętrz, fotograf, ilustrator, kompozytor, malarz, muzyk, pisarz, projektant, plastyk, reżyser, tancerz, rzeźbiarz, wizażysta
Typ społeczny:
Umiejętności: talenty społeczne, komunikacyjne, empatia, życzliwość, towarzyskość, kojące oddziaływanie na innych
Wartości: sprawiedliwość, odpowiedzialność, idealizm, rozumienie innych, troska o ich dobro
Czynności: praca z innymi, czynności niosące pomoc i ułatwiające innym życie
Samopostrzeganie: osoba empatyczna, cierpliwa, odpowiedzialna, wyrozumiała, otwarta na problemy innych
Postrzeganie społeczne: taktowny, cierpliwy, przyjazny, uczynny, miły, uprzejmy, współczujący, serdeczny, wielkoduszny
Typowe zawody: fizjoterapeuta, bibliotekarz, hostessa, ksiądz, kelner, lekarz, logopeda, masażysta, nauczyciel, psycholog, pracownik socjalny, policjant, ratownik, pielęgniarka, stewardessa, trener
Typ przedsiębiorczy:
Umiejętności: umiejętności menedżerskie, perswazja, organizacja, pewność siebie, zdolności krasomówcze
Wartości: władza, sukces finansowy i społeczny, wpływy
Czynności: nakłanianie, kierowanie
Samopostrzeganie: osoba towarzyska, pewna siebie, energiczna, optymistyczna, podejmująca ryzyko, ugodowa, popularna
Postrzeganie społeczne: bystra, ambitna, dbająca o zysk, energiczna, władcza, pewna siebie, przyciągająca uwagę, impulsywna, dążąca do przyjemności
Typowe zawody: adwokat, agent ubezpieczeniowy, akwizytor, dyplomata, doradca podatkowy, księgarz, makler, menedżer, notariusz, prawnik, zaopatrzeniowiec
Typ konwencjonalny:
Umiejętności: uzdolnienia urzędnicze i organizacyjne, rzetelność, dokładność, subordynacja, umiejętność ścisłego przestrzegania instrukcji
Wartości: oszczędność, konformizm, zarabianie pieniędzy
Czynności: czynności formularzowe, raportowe
Samopostrzeganie: osoba sumienna, dokładna, nierozrzutna, praktyczna, dokładna
Postrzeganie społeczne: systematyczny, zasadniczy, skuteczny, rozważny, kontrolujący się, pedantyczny, bez wyobraźni
Typowe zawody: archiwista, bileter, agent celny, agent ubezpieczeniowy, edytor, inkasent, kasjer, kosztorysant, ksiegowy, notariusz, radca pracwny, recepcjonista, statystyk
Trzeba jednocześnie mieć świadomość, że tzw. czyste typy osobowości, całkowicie pokrywające się z typami wymienionymi w teorii występują niezwykle rzadko. Zdecydowanie częściej mamy do czynienia z typami mieszanymi, które czerpią częściowo z dwóch lub większej ilości typów. Teoria J.L. Hollanda nie podaje więc stricte typów osobowości, wyznacza raczej grupy cech przystosowania do pracy. Ważna jest jednak znajomość założenia, że posiadamy w repertuarze swojej osobowości predyspozycje i preferencje do wykonywania określonych zawodów. Dobrze wiedzieć, że nie warto próbować na siłę wykonywać zawodu, w którym się nie odnajdujemy.
Źródło: Typy osobowości zawodowych (J.L. Holland) w: Testy zawodowe, http://testy-zawodowe.pl/praca/8,typy-osobowosci-zawodowej
